Categorie archief: Schenkeldijk

Vlasroterijen

Vlas (Linum usitatissimum) is een gewas dat al sinds mensenheugenis verbouwd wordt. De mens weet al meer dan tienduizend jaar dat deze gulle gift van de natuur aan de basis ligt van stoffen met heel bijzondere eigenschappen: het voelt aangenaam zacht aan, is uitstekend te verven, gaat jaren mee en biedt een weergaloos comfort.

Het zaaien
De keuze van geschikt lijnzaad (= vlaszaad) is van belang voor een geslaagde vlasoogst. Goed zaad is sterk oliehoudend.

Groei van de vlasplant
De groeicyclus van de vlasplant is kort. Tussen het zaaien in maart en de oogst in juli verstrijken amper 100 dagen. De plant is tegen eind juni volgroeid en dan inmiddels goudgeel gekleurd. Daarna begint de bloei, die de vlasvelden fraai blauw, wit en lila kleurt. Dit schouwspel is echter van korte duur omdat elke vlasplant slechts één dag bloeit.

Het slijten of oogsten
De vlasherels (= stengels) worden niet gemaaid, maar uit de grond getrokken.

De vlasindustrie bloeide van de 16e tot de 19e eeuw in Nederland en België.
Vlas is de grondstof voor wat uiteindelijk linnen wordt.

In ‘s-Gravendeel zijn nog vele straatnamen te vinden, die herinneren aan deze industrie, zoals Vlasstraat, Hekelstraat, Linnenstraat. Spinnerijstraat, etc.

Vlasfabriek
In een vlasfabriek werd het vlas geweekt in grote bakken die afgesloten konden worden met grote stalen deuren. Via het dak met gaten die leidden naar de bakken, werd er water op het vlas gepompt. Door een grote ketel in het midden van de fabriek werd het water verwarmd, het zogenaamde warm water-root proces. Hierna voltrok zich het proces met het steeds opnieuw spoelen met nieuw water, net zolang totdat het vlas gereed was om verder verwerkt te worden tot uiteindelijk linnen.

In de Hoeksche Waard zijn nog minstens vier vlasroterijen te vinden.

20130111 Vlasroterij 2de Kruisweg Mookhoek

Mookhoek – 2de Kruisweg/Strijensedijk

20130525 Bommelskousedijk Klaaswaal roterij

Klaaswaal – Bommelskoussedijk
NB: Een reageerder gaf aan dat het hier om een fruitdrogerij gaat.

Vlasroterij (2)

Schenkeldijk – Kooilandsedijk

20130111 Strijen Nieuwestraat

Strijen – Nieuwestraat

Advertenties

Vlasroterij Schenkeldijk

Voor de vlasroterij worden door Architektenburo Roos en Ros BNI-BNA te Oud-Beijerland plannen ontwikkeld voor herbestemming en restauratie. Het is de bedoeling dat het gebouw uit 1947 wordt gerestaureerd en een woon-werkbestemming krijgt.


In het Monumenten Inventarisatieproject  (MIP) van Zuid-Holland is de voormalige vlasroterij aan de Kooilandsedijk te Strijen (Schenkeldijk) omschreven als Monument van Bedrijf en Techniek. In een vlasroterij werd vlas geweekt en voorbewerkt om tot weefsel (linnen) verwerkt te worden.

Omdat de schoorsteen hevig te lijden heeft gehad van weersinvloeden bleek een ingrijpende restauratienoodzakelijk. Schoorsteenrestaurateur Harm Meijer, dé specialist als het gaat over fabrieksschoorstenen, heeft in nauwe samenwerking met architektenburo Roos en Ros, de restauratie voorbereid. Inmiddels is de restauratie in volle gang, de stabiliteit van de schoorsteen is al veiliggesteld en de kop, die ooit door blikseminslag was vernield, wordt weer opnieuw opgemetseld. Het is de bedoeling de restauratie voor het eind van het jaar af te ronden.

Wanneer er niets was gedaan zou binnen enkele het unieke complex aan de Kooilandsedijk in Strijen niet meer herinnerd hebben aan de vlasteelt in de Hoeksche Waard. Dankzij restauratie van de stenen schoorsteen van de vlasroterij is dit voorkomen.

Hierdoor zal de schoorsteen als ‘landmark’ zichtbaar blijven. Informatie over de vlasverwerking in de Hoeksche Waard zal voortaan op deze plek te vinden zijn.

Ooit stonden er in Nederland ruim 10.000 van dergelijke ronde fabrieksschoorstenen. Ze waren onmisbare elementen binnen de vlasverwerking. De schoorsteen in Strijen had de laatste jaren echter behoorlijk onder de weersinvloeden geleden en was door blikseminslag zelfs afgebrokkeld.

Werkzaamheden
In augustus werd gestart met het herstel. Voegwerk werd hersteld, stalen trekbanden vervangen en verroeste klimijzers werden vernieuwd. Bovenop de schoorsteen is een bliksemafleiderinstallatie aangebracht. Door het behoud van de schoorsteen blijft de landelijk unieke verbondenheid van schoorsteen en bijbehorend gebouw bestaan.

Informatiepaneel
Bij het complex aan de Kooilandsedijk is een informatiepaneel geplaatst waar de bezoeker wordt geïnformeerd over de vlasteelt in de Hoeksche Waard. Hierop leest u bijvoorbeeld dat de schoorsteen in verbinding stond met het ketelhuis, waar het water werd verhit. Dit warme water kwam in warmwaterbassins waarin de stengels van de vlasplanten te roten werden gelegd.

De voormalige roterij bevind zich nabij de Kooilandsedijk 43 in 
Strijen.