Molentaal

MIJNSHEERENLAND – Ter gelegenheid van de herdenking van 60 jaar Watersnood stond de Oostmolen langs de provinciale weg N217 vrijdag 1 februari de hele dag in de rouwstand.
Dat heeft bovendien een historische achtergrond. De stand van de wieken fungeerde vroeger als communicatiemiddel.
Mijnsheerenland-Oostmolen.jpg

In de nacht van 31 januari op 1 februari 2013 was het 60 jaar geleden dat Nederland werd getroffen door de watersnoodramp. Ook de Hoeksche Waard heeft er zwaar onder te lijden gehad. Reden om de poldermolen De Oostmolen te Mijnsheerenland in de rouwstand te zetten.

Vroeger, toen er nog geen moderne communicatiemiddelen waren, hielden de molenaars elkaar en hun omgeving via hun molen op de hoogte van belangrijke gebeurtenissen. Dat deden ze door de wieken in een speciale stand te zetten. Daar waren afspraken over gemaakt. Elke gebeurtenis had zijn eigen wiekenstand.

Molentaal

In vroegere jaren had de molen, door toedoen van de molenaar, nog een andere taal. Een taal van eerbied en genegenheid voor de overledene en familie. Dat was als een vooraanstaand persoon uit het dorp werd begraven. Als de begrafenisstoet bij de molen aankwam, werd de molen in die richting gezet en in de rouw. Vanaf dat punt werd de stoet gevolgd, door de kap en de wieken mee te draaien met de richting van de stoet, om dan te blijven staan in de richting van het kerkhof. Een eerbetoon aan de overledene. De molenaar noemt dit nakruien.

De rouwstand van de wieken kent als tegenhanger de vreugdestand.
De molenaar geeft vreugde aan door de bovenwiek te stoppen even voordat die de hoogste stand bereikt. Hij zet de wiek in de zgn. komende stand. De opgang die de bovenste wiek nog kan maken, past bij vreugde. De vreugdestand laat zien dat er feest is, en geboorte, een huwelijk, een verjaardag.

Vreugde en rouw zijn wel de meest in het oog springende belevenissen die men in de stand van de wieken kan aflezen. Af en toe worden ze in deze tijd nog gebruikt.

Twee wiekstanden zien we nu nog vaker. Dat zijn de korte rust en de lange rust.
De molen werd in de korte rust gezet, de rechtstand (wieken in het teken van een +), als de molenaar een boodschap moest doen.

De lange rust (wieken in een X-teken) zul je het meest zien bij poldermolens in het westen van ons land. En dan vooral in de zomer.

Meer molens in de Hoeksche Waard >>

Advertenties

Een Reactie op “Molentaal

  1. Pingback: Prins Friso en de rouwstand | Hoeksche Waard

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s