Johan en Cornelis de Witt en Willem Tichelaar

Als vervolg op de eerdere post over het Oude Raadhuis in Oud-Beijerland.

Willem Tichelaar (Oud-Beijerland, ca 1642 — Den Haag, ca 1714) was een louche barbier en chirurgijn uit Piershil  en de zoon van een smid.  Tichelaar was een rauwdouwer, die al een paar keer met het gezag in aanraking was gekomen.

Oost-Voorstraat 25 in Oud-Beijerland dat na 1672 gebouwd werd, herinnert aan de smederij van de vader van Willem Tichelaar. In dat jaar verspreidde Tichelaar het gerucht dat Cornelis de Witt hem had gevraagd een moordaanslag voor te bereiden op Prins Willem III.

Cornelis de Witt was een belangrijk man in de regio: stadsregent van Dordrecht, baljuw van Beijerland, dijkgraaf van Mijnsheerenland en ruwaard van het eiland Putten. De Witt had Willem Tichelaar eens berecht voor een misdrijf dat hij begaan had.

Op een dag vroeg Tichelaar een onderhoud bij Cornelis de Witt aan. Wat er tussen beide heren besproken is, is nooit echt helemaal duidelijk geworden, maar Tichelaar beweerde later dat De Witt hem bij die gelegenheid had ingehuurd om een moordaanslag voor te bereiden. Op 24 juli 1672 werd Cornelis de Witt opgesloten in Den Haag, maar ook Tichelaar zelf. Na een scherp examen of ondervraging van 3,5 uur had De Witt nog steeds niet bekend. Omdat Cornelis de eerdere ontmoeting met Tichelaar ontkende, werd hij vanwege meineed tot verbanning veroordeeld. Tichelaar werd onvoorwaardelijk vrijgelaten en Cornelis, ondanks dat geen schuld kon worden aangetoond, veroordeeld tot ontheffing uit al zijn ambten, levenslange verbanning uit Holland en betaling van de proceskosten. Cornelis noemde de uitspraak bespottelijk en vroeg om de beweegredenen van de raadslieden, die hem verder niet te woord wilden staan.

Om half tien ’s ochtends van zaterdag de 20e augustus wandelde de vrijgelaten Tichelaar de Gevangenpoort uit en sprak de door Oranje-gezinden opgeruide menigte toe. ‘Zotte wijven’, aldus een dagboekschrijver, kusten Tichelaars handen, omdat hij door zijn aanbrengen de prins van een zekere dood verlost had.

Vervolgens is Johan de Witt in de val gelokt met een vervalste brief. Mogelijk ging het om een zorgvuldig geplande moordaanslag door de kliek rond de Orangist Johan Kievit, met medewerking van drie agenten van Willem III, prins van Oranje-Nassau. Tegen half vier gaven ze de schutters van het blauwe vendel drie borrels in de herberg van Beukelaer en verklaarden dat de juiste tijd was aangebroken om de prins te helpen. Een cavalerie die de gevangenis beschermde, kreeg het bevel te vertrekken onder het valse voorwendsel over plunderende boeren. Vervolgens drong de mannen de gevangenis binnen door met een moker de deur in te slaan. Ze joegen de broers naar buiten met schoppen en slagen. De Witt kreeg met een musketkolf een slag in zijn nek en viel voorover. Met een pistool is hij doodgeschoten; zijn broer onderging hetzelfde lot.

De kleren werden van hun lijf getrokken, en ze zijn aan hun benen opgehangen op het Groene zoodje, waar het schavot stond opgesteld. Toen moesten de lijken het verduren: alle lichaamsdelen werden aan de omstanders bij opbod verkocht. Tegen achten in de avond heeft Dirck Verhoeff hun harten uit het lichaam gesneden; ze zijn nog jaren tentoongesteld door deze zilversmid.

Willem Tichelaar kreeg voor zijn verraad 400 gulden van de prins van Oranje. Als dank voor bewezen diensten is benoemd tot stadhouder van Geervliet.

Hij gedroeg zich in die betrekking zóó schandelijk, dat hij werd afgedankt. Hij verviel na den dood van Willem III, van wien hij een jaargeld trok, tot de diepste armoede. Men heeft hem, in hoogen ouderdom, op krukken, in Den Haag zien bedelen.

Advertenties

Een Reactie op “Johan en Cornelis de Witt en Willem Tichelaar

  1. Pingback: Oude Raadhuis | Hoeksche Waard

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s