Peefabriek Oud-Beijerland

Op de plaats waar nu de Spuioeverwijk ligt, stond lange tijd (1901-1983) een suikerfabriek. Het enige dat nu nog daaraan herinnert is de Beetwortelweg, want een ander woord voor beetwortel is suikerbiet.

Eigenlijk stond ‘ie op Nieuw-Beijerlandse grond, de Zuid-Hollandse Beetwortelsuikerfabriek, in de volksmond de ‘peefabriek’. Dat had een politieke achtergrond, gniffelt een oud-werknemer. ‘De fabriek draaide zeven dagen per week, ook op zondag dus. Het opstarten van de machines op maandag was te duur en kostte teveel tijd. Werken op zondag lag in Nieuw-Beijerland wat minder gevoelig, en bovendien kon je er op zondag ook nog een borreltje drinken. In Oud-Beijerland zagen ze op zondag liever geen mensen met een stikkezak door het dorp lopen.’ Later werd de grond door Oud-Beijerland geannexeerd.

Elk jaar in de herfstperiode hing in de wijde omgeving de karakteristieke weeïge lucht als de bietencampagne op volle toeren draaide. De fabriek werd in 1901 gebouwd en draaide in 1902 de eerste campagne. De fabriek kreeg later concurrentie van Puttershoek. De suikerfabriek werd in 1974 gesloten en in 1983 definitief gesloopt. De fabriek zorgde voor veel werkgelegenheid in het dorp en trok bovendien nogal wat seizoensarbeiders vanuit Brabant aan. Een aantal van hen woonde in de kleine huisjes aan het begin van de Karel Doormanstraat. ‘En op het terrein van de fabriek was een soort woonwagenkampje, waar de rondtrekkende arbeiders tijdelijk bivakkeerden’, weet Cees van Es nog. Hij was jarenlang werknemer en gaf een tweetal boeken over de fabriek uit. ‘Oud-Beijerland was eigenlijk één van de kleinere fabrieken, maar kende ooit wel de hoogste productie. Het is jammer dat er niets meer is wat nog aan de fabriek herinnert. Ooit is beloofd van één van de machines een soort monument te maken bij de nieuwe woonwijk maar daar is het helaas nooit van gekomen.’ Uit foto’s blijkt dat het proces van suikerbiet tot suiker heel arbeidsintensief was. Met grote manden op de nek werden de bietenvrachten gelost.

Jan van Meer is archivaris van alle verdwenen suikerfabrieken. ‘Oud-Beijerland viel nog niet mee’, bekende hij, ‘totdat we in Breda een oude kluis open wisten te krijgen. Daarin lag een schat aan gegevens en materiaal, waaronder de beroemde ‘Koffer van Blok’ met heel veel foto’s. Die zijn allemaal gedigitaliseerd en hier te zien.’

De Zuid-Hollandsche Beetwortelsuikerfabriek, in 1901 gesticht, werd in de volksmond ‘Peefabriek’ genoemd. De installaties in de fabriek waren afkomstig van de suikerfabrieken uit Oudenbosch en Roosendaal. Deze fabrieken waren zo ongunstig gelegen dat ze moeilijk te exploiteren waren. In Oud-Beijerland werd aan het Spui een geschikt terrein gevonden, aan diep vaarwater, zonder sluizen en bruggen. In 1919 ging de fabriek over naar de C.S.M. Door een reorganisatie van de maatschappij is de Oudbeijerlandse fabriek in 1973 gesloten.

Voor de sloop van de fabriek werd deze nog gebruikt als decor in de televisieserie “De Fabriek“, die in 1981 door de Tros werd uitgezonden. De serie is geschreven door Hans Keuls en gaat over de slechte situatie in de suikerbieten-fabrieken destijds. De hoofdrol wordt gespeeld door Rudy Falkenhagen.

Advertenties

6 Reacties op “Peefabriek Oud-Beijerland

  1. Hee Jan,

    Weer een leuk stukje wat je gemaakt hebt.

    Groet,
    Leo.

  2. He Jan,

    Wat hoor ik nou, wist je niet dat dit stukje Neerlands trots in Beijerland was opgenomen. Schaam je 🙂

    Jaco

  3. Ik heb als jonge jongen nog geschilderd op deze fabriek tijdens de bekende stop.
    Het was schilderwerk van de firma Plomp uit oud beijerland , zat toen de tijd aan de havenkade daar .
    Er werkt ook nog iemand uit zwartewaal , ene maarten sliumer , die werkte in het onderhoud .
    gr koos meuldijk brielle
    email j.meuldijk50@upcmail.nl

  4. leuk deze herinneringen te lezen, mijn vader heeft 27 campagnes bieten gevaren voor CSM Oud-Beijerland 1934-1963, 2 keer niet ingeloot, mede daardoor zijn liefde in Oud-Beijerland gevonden en daar getrouwd, tijdens de campagne kwam ik ter wereld vandaar werd dit mijn geboorteplaats, ik kan bij wijze van de fabriek nog uittekenen.

    Arie Vogelaar

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s