Bosman molentje

Bosman-molentje

Als vervolg op mijn post over molens in de Hoeksche Waard, iets over een molentje dat wellicht een ieder kent, het Bosman-molentje.

Het Bosman-molentje is een kleine poldermolen die in 1929 door Bas Bosman in de Nederlandse plaats Piershil is ontwikkeld en daarna overal in de wereld toegepast. Ze worden nog steeds gemaakt in Piershil bij Bosman Watermanagement.

Aan de werking ervan komt geen mens te pas. Er drijft een vlotter op het water, die via een stang de stand van beide vanen instelt. Van de hoofdvaan, die recht achter de wieken zit en van de hulp- of bijvaan, die opzij staat. Als het water hoog in de sloot staat, staat de hoofdvaan vertikaal en de hulpvaan ligt plat. Daarmee draait de molen vanzelf in de wind. Zakt het water, dan verstelt de vlotter de vanen, totdat in de laagste stand de hoofdvaan plat ligt en de hulpvaan vertikaal staat. Daarmee draait de molen uit de wind.Bosman watermolen

De draaiende wieken drijven een centrifugaalpomp aan, die het water uit de sloot maalt. Als het water genoeg is gezakt, heeft de vlotter inmiddels de vanen zover gedraaid, dat de wieken uit de wind draaien en de bemaling stopt. De pomp biedt voldoende weerstand om bij storm het op hol slaan van de molen te voorkomen. Het grootste gevaar is vuil, dat in de pomp wordt gezogen of de vlotterbeweging blokkeert. Daarom staan er altijd vuilroosters in de sloot, vlak voor de molen.

Bij de eerste types windmolens werd de haakse overbrenging vervaardigd uit de cardan van een T-Ford. Deze molen werkte maar half automatisch. Hij draaide zich automatisch op de wind door middel van het staartblad als windvaan, maar moest handmatig in en uit de wind worden gezet door deze vaan met de hand een kwart slag te draaien, tot hij plat lag en geen wind meer ving. De werking is daarna geautomatiseerd t.o.v. van het waterpeil in de sloot door de toevoeging van de vlotter en de hulp- of bijvaan, die haaks op de hoofdvaan staat. Latere types werkten met een cardan uit de A-Ford en weer later die uit de Ford V8. Na de oorlog werden de cardanassen uit legerdumps verkregen. Vanaf 1977 maakt Bosman de overbrengingen zelf.

De molen wordt voornamelijk toegepast voor het verpompen van grote hoeveelheden water met slechts een kleine opvoerhoogte. De startwindsnelheid is ongeveer 3 m/sec bij een opvoerhoogte van circa 0,3 meter. Het molentje is geschikt voor het bemalen van een gebied van 20 tot 25 ha in vlakke, open polders.
Technisch verhaal hé, maar deze molentjes kom je dus al sinds mensenheugenis tegen en nu weet je hoe dat ding werkt, geniaal!

Advertenties

2 Reacties op “Bosman molentje

  1. inderdaad, eigenlijk heel bijzonder eenvoud is het kenmerk van het ware. Tussen de ouderwetse molen en de windmolen een prachtig molentjes waard om in het landschap te behouden. Hoeveel komen er eigenlijk nog voor. Ik ken er maar 1 in bijv MiddenDelfland . Ik ben wel voor een comité voor het behoud van de Bosman Molen in het landschap

  2. Pingback: Chinese molens | Hoeksche Waard

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s